31 maja w Konsulacie RP w Nowym Jorku zainaugurowana została kampania mająca na celu zwrócenie oczu Ameryki na postać Jana Karskiego z okazji nadchodzącej rocznicy jego 100. urodzin. Na zaproszenie Konsul Generalnej Ewy Junczyk-Ziomeckiej w uroczystości udział wzięli między innymi absolwenci oraz władze Georgetown University, przedstawiciele organizacji polskich i żydowskich w USA oraz reprezentant Muzeum Historii Polski, pomysłodawca obchodów z Polski.
Zaplanowany na trzy lata program: Jan Karski US National Centennial Campaign ma na celu upamiętnić wielkiego kuriera Polskiego Państwa Podziemnego, który jako pierwszy powiadomił aliantów o Holokauście, kiedy jeszcze można było powstrzymać Zagładę. Głównymi działaniami Komitetu, jaki powstał w czasie inauguracji programu, ma być promowanie postaci Emisariusza poprzez akcje edukacyjne, między innymi wprowadzenie na stałe historii Karskiego do programu nauczania o II wojnie światowej i Holokauście przez amerykańskie szkoły, organizowanie wydarzeń kulturalnych oraz artystycznych. Uwieńczeniem programu ma być pośmiertne uhonorowanie Jana Karskiego, obywatela Polski i USA oraz honorowego obywatela Izraela, Złotym Medalem Kongresu USA, najwyższym odznaczeniem cywilnym Stanów Zjednoczonych, w setną rocznicę jego urodzin w kwietniu 2014 roku.
„Chcemy pokazać Karskiego w nowym świetle – powiedział Andrzej Rojek, jeden z założycieli the Jan Karski US National Centennial Committee. – Nazywając go „Bohaterem ludzkości”, chcemy podkreślić prawość i odwagę tego człowieka czynu”.
Jan Karski wspominany był również przez o. Leo O’Donovana SJ, byłego rektora Georgetown University, a także innych gości związanych z tym uniwersytetem, gdzie w School of Foreign Service Karski wykładał przez 40 lat. „Był wspaniałym człowiekiem, żarliwym katolikiem, który nigdy nie wspominał o cenie jaką zapłacił za swoje wojenne czyny, o swojej odwadze i poświęceniu – powiedział o. O’Donovan. – Po tym, jak w czasie wojny stracił wszystko, łącznie z ojczyzną, Uniwersytet Georgetown stał się jego domem”.
David Harris, dyrektor wykonawczy American Jewish Committee, powiedział, że Karski był prawdziwym przyjacielem społeczności żydowskiej. „W czasach, kiedy tacy ludzie zdarzają się naprawdę rzadko, przykład Karskiego świeci szczególnie jasno”. Harris spotkał i zaprzyjaźnił się z Karskim w latach 90., gdy obaj zaangażowani byli w pracę nad żydowsko-polskim dialogiem. Po śmierci Emisariusza American Jewish Committee ustanowił nagrodę imienia Karskiego, ale „trudno jest znaleźć ludzi, którzy naprawdę zasługują na taki honor, którzy mogą być stawiani na równi z Janem” – powiedział Harris.
„W Polsce Karski ma już swoje miejsce w narodowym panteonie, jednak musimy cały czas uczyć młodych ludzi o tym, co Karski sobą reprezentował i jakie z jego historii płyną lekcje dla nas – powiedziała Ewa Wierzyńska, leader programu „Jan Karski – Niedokończona Misja” koordynowanego przez Muzeum Historii Polski. – Na szczęście historia Karskiego jest tak zniewalająca i dysponujemy tyloma przejmującymi świadectwami, zarówno nagraniami, jak i pismami, że jest to prawdziwy skarb”.
„Za każdym razem, gdy wspominam nazwisko Profesora, ma ono wręcz magiczne działanie i otwiera wszystkie drzwi. Nazywam to karmą Karskiego” – powiedział Robert Billingsley, jeden z inicjatorów Jan Karski US National Centennial Committee i student Karskiego w latach 60.
Oprócz Roberta Billingsleya, Ewy Wierzyńskiej i Andrzeja Rojka w komitecie zasiadają: Zygmunt Rolat, znamienity darczyńca Muzeum Historii Żydów Polskich; Konsul Generalna Ewa Junczyk-Ziomecka, Wanda Urbańska, kierownik amerykańskiego programu oraz Alex Storożyński, prezes Kościuszko Foundation.
„Jan Karski byłby dumny z tego, że Polacy, Amerykanie, katolicy i Żydzi pracują razem, by promować wartości takie jak odpowiedzialność cywilna i ludzka solidarność” – powiedziała Konsul Generalna Ewa Junczyk-Ziomecka.
Program Jan Karski US National Centennial Campaign prowadzony jest we współpracy z Muzeum Historii Polski w Warszawie. Więcej informacji na stronie www.jankarski.net.
Od lewej: o. Leo O'Donovan SJ, Ewa Wierzyńska z Muzeum Historii Polski w Warszawie, Zygmunt Rolat – darczyńca Muzeum Historii Żydów PolskichOd lewej: Alex Storożyński – prezes Fundacji Kościuszkowskiej, Zygmunt Rolat – darczyńca Muzeum Historii Żydów Polskich, rabin Arthur Schneier, Ewa Junczyk-Ziomecka – Konsul Generalna RPWanda Urbańska – kierownik amerykańskiej kampanii 100-lecia Jana Karskiego, Zygmunt Rolat – darczyńca Muzeum Historii Żydów Polskich