Rozpoczęcie wojny polsko-moskiewskiej

Data: 1609-03-11

Oficjalnymi powodami wszczęcia wojny z Moskwą były zabór przez Rosjan Siewierszczyzny oraz zawarcie przymierza między bojarem Wasylem Szujskim a królem szwedzkim Karolem IX. W związku z tym, że formalnej decyzji w sprawie wojny sejm nie podjął, król wydał specjalny uniwersał, w którym deklarował, że wojnę prowadzić będzie dla dobra Rzeczypospolitej. Do wojny zachęcali również papież i jezuici, snujący wizję nawrócenia całej Rosji. Papież Paweł V dostrzegał w tej wojnie religijną krucjatę, ogłosił nawet odpust na intencję wygranej króla polskiego i pobłogosławił jego miecz.

Wasyl I (IV) Iwanowicz Szujski - ryc. z XVII w.

(Andrzej Andrusiewicz, Carowie i cesarzowie Rosji. Szkice biograficzne, Warszawa 2001, s. 96)

Wyprawa wojsk króla była kolejną interwencją wojsk polskich, ale po raz pierwszy oficjalną. Do tej pory w sprawy wewnętrzne Rosji ingerowały wojska prywatne magnatów polskich, którzy popierali kolejnych pretendentów do korony carskiej — Dymitra Samozwańca I, a następnie Dymitra Samozwańca II.

Król polski dążył do zdobycia korony rosyjskiej i w tym celu wszczął wojnę z Rosją. Strategiczną stronę przedsięwzięcia Zygmunt III omówił z hetmanem wielkim polnym Stanisławem Żółkiewskim w Lublinie. Do wojny król ruszył z wojskiem liczącym 12 tys. jazdy, 5 tys. piechoty, tysiąc Kozaków. Oddziałom polskim towarzyszyli Tatarzy litewscy oraz 7 tys. żołnierzy partyzanckich.

8 października 1610 r. wojska polskie dowodzone przez hetmana Żółkiewskiego pokonały Rosjan pod Kłuszynem. 14 lutego 1610 r. podpisano układ między królem polskim a propolską grupą bojarów. Rosjanie zgodzili się oddać koronę rosyjską królewiczowi Władysławowi, ale pod warunkiem przyjęcia przez niego wyznania prawosławnego. Król Zygmunt III na to się nie zgodził i korona carska została odrzucona. W 1612 r., po antypolskim powstaniu, Polacy musieli opuścić Moskwę.

WL