Muzeum ma przedstawiać najważniejsze wątki polskiej historii - państwa i narodu  - ze szczególnym uwzględnieniem tematyki wolności - procesów kształtowania i funkcjonowania parlamentaryzmu, instytucji i ruchów obywatelskich, walki o wolność i niepodległość. Obejmuje to m.in. mechanizmy funkcjonowania republiki szlacheckiej, powstania narodowe, dzieje "Solidarności" i dwukrotną odbudowę niepodległej Rzeczypospolitej.

Muzeum ma przyczyniać się do edukowania i kształtowania nowoczesnej wrażliwości patriotycznej, do kształtowania obywateli świadomych tradycji i otwartych na świat. Ważnym tego aspektem jest świadomość powiązania polskich dziejów z historią innych narodów żyjących na obszarze dawnej Rzeczypospolitej.

Muzeum Historii Polski ma za zadanie dokumentować, popularyzować i promować historię Polski zgodnie z osiągnięciami nauki, sięgając po inspirujące przykłady polskich osiągnięć, ale i uczestniczyć w debacie nad trudnymi kartami dziejów.

Muzeum ma być aktywne w kształtowaniu międzynarodowego wizerunku Polski, aby jej dzieje i kultura były zrozumiałe i atrakcyjne dla cudzoziemców. Z tego powodu niezbędne jest uczestniczenie w dialogu międzynarodowym, ze szczególnym uwzględnieniem narodów sąsiedzkich.