Na serię wydawniczą Polski wiek XX składają się cztery tomy esejów historycznych poświęconych losom Polskimi Polaków w burzliwym ubiegłym stuleciu. Ideą przewodnią jest dostarczenie czytelnikom syntezy dziejów Polski XX wieku rzetelnej faktograficznie, ale w lżejszej formie niż w klasycznych podręcznikach.

 
Każdy z blisko 40. autorów otrzymał zadanie omówienia jednego z kluczowych zagadnień z dziejów politycznych, społecznych, gospodarczych lub wojskowych. Układ tekstów jest zbliżony do podręcznikowego, tzn. dotyczą one niemal wszystkich podstawowych zagadnień z dziejów Polski XX stulecia.

Serię tworzą cztery tomy poświęcone kolejno: dwudziestoleciu międzywojennemu, II wojnie światowej, historii PRL do grudnia 1970 i Polsce lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych.

Postanowienia konferencji jałtańskiej zdecydowały o włączeniu Polski do bloku sowieckiego. Nowe władze z jednej strony dążyły do zniszczenia silnej w Polsce opozycji, z drugiej zaś prowadziły politykę zmierzającą do trwałego oparcia ustroju7 gospodarczego i społecznego na pryncypiach przyjętych w Związku Sowieckim. Eseje zamieszczone w tym tomie poświęcone zostały różnym aspektom  polskiemu stalinizmu, gomułkowskiej „małej stabilizacji” oraz wybuchom  społecznego protestu w latach 1956, 1968 i 1970.